Các bộ đều thận trọng với 5 dự án đường sắt đô thị

97

[Triệu Phú BĐSBộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) báo cáo Quốc hội rằng cả 5 dự án đầu tư đường sắt đô thị đang tiến hành điều chỉnh tổng mức đầu tư với những bước đi thận trọng. Còn Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vẫn cho rằng, công tác lập, thẩm định dự án do chưa có kinh nghiệm cộng với cơ chế giải ngân vốn ODA khó khăn khiến không thể nhanh được.

Vì cả 5 dự án đường sắt đô thị do Hà Nội, TPHCM và Bộ GTVT làm chủ đầu tư đều thuộc danh mục các dự án nhóm A hoặ dự án công trình quan trọng quốc gia do Chính phủ, Quốc hội phê duyệt nên các bộ đều có báo cáo riêng, độc lập về công việc của mình ở từng dự án này.

Theo Báo cáo của Bộ KHĐT gửi Quốc hội kỳ họp thứ 8 đang diễn ra thì tại Hà Nội có 2 dự án: Tuyến số 1 (Ngọc Hồi - Yên Viên) đã được Chính phủ đồng ý chủ trương đầu tư có tổng chiều dài 28,7km, tổng mức đầu tư là 9.197 tỉ đồng và được chia làm 3 giai đoạn. Trong giai đoạn 1 sẽ xây dựng tổ hợp Ngọc Hồi; cải tạo ga Gia Lâm, ga Yên Viên với mục đích là di dời toàn bộ ga Hà Nội và ga Giáp Bát; giai đoạn 2 sẽ xây dựng đoạn tuyến trên cao từ Gia Lâm - Ngọc Hồi và các ga trên tuyến (gồm cả thiết bị để khai thác đoạn này); giai đoạn 3 sẽ xây dựng từ Gia Lâm - Yên Viên, hoàn chỉnh đưa vào khai thác toàn bộ dự án.

Đến nay Bộ GTVT đã kiến nghị Thủ tướng đồng ý tách dự án nói trên thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 là khu tổ hợp Ngọc Hồi và đoạn Giáp Bát - Gia Lâm; Giai đoạn 2 là đoạn Ngọc Hồi - Giáp Bát và đoạn Gia Lâm - Yên Viên.

Tuyến số 2 (Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo): Dự án được Hà Nội phê duyệt tháng 11-2008, với tổng mức đầu tư ban đầu 19.555 tỉ đồng, là dự án nhóm A. Trong quá trình thực hiện, UBND Hà Nội đề xuất điều chỉnh tổng mức đầu tư là 51.750 tỉ đồng. Thủ tướng yêu cầu và Bộ KH-ĐT đã thẩm định điều chỉnh dự án, hoàn thiện lại báo cáo nghiên cứu khả thi dự án theo hướng phù hợp hơn.

Tại TPHCM, có ba dự án trọng điểm. Tuyến số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đã được UBND thành phố phê duyệt TMĐT ban đầu là 17.387 tỉ đồng;. Sau đó phê duyệt điều chỉnh dự án tháng 9/2011 với tổng mức đầu tư là 47.325 ti đồng (tăng 29.937 tỉ). Tuyến số 2 (Bến Thành - Tham Lương): TMĐT 26.116 tỉ đồng, TMĐT đề nghị điều chỉnh là 47.891 tỉ (tăng 21.775 tỉ).

Các dự án đường sắt đô thị TPHCM, tuyến số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), tuyến số 2 (Bến Thành - Tham Lương) là dự án nhóm A, do cũng phải thực hiện điều chỉnh tổng mức đầu tư dẫn đến phát sinh vấn đề thuộc tiêu chí về dự án quan trọng quốc gia theo quy định tại Điều 7 Luật Đầu tư công.

Riêng tuyến số 3: Ngã Tư bảy Hiền - cầu Sài Gòn: được Hội đồng thẩm định nhà nước tổ chức thẩm định từ tháng 5-2017 và chỉ đạo các cơ quan liên quan lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án để hoàn thành việc này, sau đó cân đối ngân sách địa phương chi trả chi phí thuê tư vấn. Dự kiến công tác chuẩn bị đầu tư sẽ kết thúc vào tháng 4-2020.

Bộ GTVT thì nhận định rằng, các dự án đường sắt đô thị đều kéo dài thời gian rất lâu, chậm tiến độ và tăng TMĐT nhiều lần do chủ đầu tư chưa có kinh nghiệm với loại hình công trình đường sắt đô thị . Nên cả chủ đầu tư và tư vấn lập dự án tính toán tổng mức đầu tư chưa xác thực với tình hình thực tế phải điều chỉnh nhiều nội dung thiếu sót và chưa phù hợp trong thiết kế cơ bản ban đầu.

Ngoài ra, cơ chế thực hiện các dự án (đặc biệt là các dự án ODA) còn bất cập. Kế hoạch vốn ODA hàng năm không được bố trí đủ làm chậm trễ thanh toán cho các nhà thầu, tình trạng thiếu vốn đối ứng kéo dài dẫn đến tiến độ thi công bị ảnh hưởng. Công tác đấu thầu lựa chọn nhà thầu gặp nhiều vướng mắc, khó khăn do các ràng buộc phức tạp quy chế đấu thầu của các nhà tài trợ.


theo TBKTSGO